ENGLISH   resilient_green_spaces_bilingual_logo_rgb_colour.png

Mannau Gwyrdd Gwydn – Perllannau Cymunedol Cynhyrchiol

orchards_project_page.png

Yn ddiweddar, lansiodd Ffermydd a Gerddi Cymdeithasol Mannau Gwyrdd Gwydn. Mae Mannau Gwyrdd Gwydn yn brosiect partneriaeth gwerth £1.27m sy’n cael ei arwain gan Ffermydd a Gerddi Cymdeithasol i gynnal peilot o systemau bwyd ail-leoledig amgen, gan ddefnyddio cymunedau a’u mannau gwyrdd fel sbardun dros newid ledled Cymru, a hynny nes mis Mehefin 2023.  

Mae’r prosiect wedi cael cyllid drwy’r Gronfa Datblygu Cymunedau Gwledig fel rhan o Raglen Datblygu Gwledig Llywodraeth Cymru 2014–2020, sydd wedi’i hariannu gan Gronfa Amaethyddol Ewrop ar gyfer Datblygu Gwledig a Llywodraeth Cymru.

Mae Mannau Gwyrdd Gwydn yn cynnwys chwe elfen gydweithiol  o waith a ddarperir gan bartneriaid sy’n profi’r hyn y gall cymunedau ei gyflawni gyda’r cymorth cywir, mynediad i dir, a’r rhyddid i wneud yr hyn y maent yn ei wneud orau.

Nod elfen y Perllannau Cymunedol Cynhyrchiol o brosiect Mannau Gwyrdd Gwydn yw ysgogi datblygiad sylweddol ym maes cynhyrchu, storio, a phrosesu ffrwythau, a chynhyrchion ffrwythau, ar gyfer Gymru.

Mae’n adeiladu ar lwyddiant y prosiect Perllan dros Gymru, y cafodd ei gefnogi gan Lywodraeth Cymru yn uniongyrchol, lle plannwyd dros 4,000 o goed a llwyni ffrwythau ar 53 o safleoedd perllan gymunedol ledled Cymru.   

O dan yr elfen Perllannau Cymunedol Cynhyrchiol, bydd Ffermydd a Gerddi Cymdeithasol yn cefnogi deg safle perllan gymunedol newydd, y caiff tua chant o goed ffrwythau a chnau bwytadwy eu plannu ar bob un ohonynt. Darperir hyfforddiant a chymorth i’r safleoedd hyn hefyd, drwy gyfleoedd rhwydweithio â chymheiriaid, i helpu i feithrin sgiliau er mwyn rheoli, a datblygu tuag at weithgareddau prosesu yn y dyfodol.

Yn ogystal, byddwn hefyd yn gweithio gyda safleoedd lle mae perllannau cymunedol eisoes wedi’u sefydlu, sy’n ystyried symud tuag at brosesu, er mwyn cynnal peilot a monitro a gwerthuso’r buddion economaidd y gallai perllannau cymunedol eu darparu y tu hwnt i’r buddion cymdeithasol ac amgylcheddol amlwg. 

Rydym bellach yn gwahodd mynegiadau o ddiddordeb gan gymunedau â safleoedd addas a sefydliadau, y gallwn eu cefnogi drwy ddarparu coed ffrwythau a chnau bwytadwy ar gyfer creu perllannau, ac offer storio a phrosesu ffrwythau, a chynhyrchu. 

Ein nod yw sefydlu perllannau cymunedol lle ceir mynediad cyfyngedig i seilwaith gwyrdd o safon. Byddwn yn dethol safleoedd er mwyn cyflawni gwasgariad daearyddol da ledled Cymru, gan flaenoriaethu ardaloedd trefol ac ardaloedd ar gyrion aneddiadau. Gallwch wneud cais am gymorth o ran coed neu offer prosesu a storio, neu’r ddau.

Perllannau Cymunedol Cynhyrchiol 

Yr hyn y bydd ei angen arnoch er mwyn cyflwyno cais i ni fel darpar safle/sefydliad:

  1. Rhaid i’ch safle/pencadlys eich sefydliad fod yng Nghymru 
  2. Rhaid i’ch sefydliad fod yn un bywiog sy’n canolbwyntio ar y gymuned, gyda chefnogaeth ac ymrwymiad gan aelodau a gwirfoddolwyr
  3. Mynediad/caniatâd yn ei le ar gyfer tir sy’n addas ar gyfer plannu coed, lle bydd modd cael mynediad i’r tir am ddeng mlynedd a mwy, yn ddelfrydol *
  4. Yswiriant digonol 
  5. Cymorth o ran plannu’r coed 
  6. Cyflenwad parod o ddŵr a thrydan ar y safle ** 
  7. Ymrwymiad i ymuno â Rhwydwaith Perllannau Cymunedol bywiog 
  8. Bodlonrwydd i fynychu gweithdai, digwyddiadau a rhwydweithiau hyfforddiant 
  9. Tystiolaeth y bydd eich safle o fudd i’r ardal ehangach (darparu mannau gwyrddach a mwy o goed)
  10. Ychydig o staff neu wirfoddolwyr â Thystysgrif Lefel 2 mewn Hylendid Bwyd, yn ddelfrydol 
  11. Mynediad i adeiladau y gellir eu defnyddio ar gyfer storio, prosesu a chynhyrchu (yn achos ceisiadau am offer prosesu/storio)

*Mae Ffermydd a Gerddi Cymdeithasol yn cynnal y Gwasanaeth Cynghori ar Dir Cymunedol yng Nghymru, a gall helpu gyda threfniadau mynediad i dir. Cysylltwch â mi drwy anfon  e-bost at lucie@farmgarden.org.uk os oes angen cymorth arnoch, ac ewch i www.farmgarden.org.uk/clas i gael rhagor o wybodaeth.

** Os nad oes mynediad gennych at ddŵr a/neu drydan ar hyn o bryd, a’ch bod am wneud cais am offer prosesu a storio, mae’n bosibl y gallwn eich helpu gyda chyngor a allai eich galluogi i ymgeisio yn hwyrach yn y flwyddyn. Anfonwch e-bost at wales@farmgarden.org.uk i gael rhagor o wybodaeth.

Yr hyn y gallwn ei ddarparu:

  1. Coed! (Afallennau, coed eirin, gellyg a chnau) ynghyd ag eitemau cysylltiedig fel matiau tomwellt, labeli, pyst, clymau, gardiau ac ati 
  2. Hyfforddiant a chymorth o ran rheoli a chynnal a chadw perllannau, cynhyrchu, gwerthu a dosbarthu 
  3. Offer storio 
  4. Offer prosesu fel dysychwyr, gweisg, offer gwneud jam, a pheiriant pasteureiddio  
  5. Pecynnau cychwyn o eitemau traul (jariau, poteli, bagiau, labeli ac ati). 

Nodiadau:
i.    Nid ydym yn cynnig grant cyllid ar ffurf arian parod
ii.    Darperir detholiad o goed, deunyddiau ac offer prosesu drwy gyflenwyr a gymeradwywyd yn fewnol 
iii.    Mae’n bosibl na fyddwn yn gallu darparu pob un o’r uchod i bob safle

pco3.png

Mae’r canlynol ymhlith elfennau eraill Mannau Gwyrdd Gwydn:

  • Adeiladu tîm datblygu rhandiroedd cenedlaethol 
    Chwilio ledled Cymru am safleoedd dan berchnogaeth/ rheolaeth breifat neu gymunedol a allai gynnal rhandiroedd
  • Canolfannau bwyd arloesol 
    Mae’r Open Food Network, Cymdeithas Ymddiriedolaethau Datblygu Cymru a’r Gynghrair Gweithwyr Tir yn darparu pecyn dwy flynedd er mwyn sefydlu pum ganolfan fwyd ffyniannus newydd 
  • Coridorau a mannau gwyrddach 
    Gweithio gyda Chyngor Gwynedd i rymuso cymunedau i reoli eu mannau gwyrdd cyhoeddus 
  • Archwilio mynediad cymunedol i ffermydd a thir 
    Mae’r Gynghrair Gweithwyr Tir a Shared Assets yn gweithio ar y cyd i ddod o hyd i ffyrdd newydd o fynd i’r afael â’r heriau, ac o wireddu’r cyfleoedd sydd ynghlwm wrth sicrhau mynediad i dir ar gyfer pobl sy’n newydd i ffermio a chymunedau lleol 
  • Meithrin sgiliau ffermio garddwriaethol y dyfodol  
    Mae Lantra wrthi’n datblygu pecyn hyfforddiant ffermio garddwriaethol peilot mewn partneriaeth â chynllun amaethyddiaeth a gefnogir gan y gymuned Cae Tân a’r Gynghrair Gweithwyr Tir

Os hoffech gael sgwrs anffurfiol â’n tîm Perllannau Cymunedol Cynhyrchiol, neu yr hoffech gael gwybodaeth am unrhyw un o elfennau eraill prosiect Mannau Gwyrdd Gwydn, anfonwch e-bost at wales@farmgarden.org.uk

Os hoffech weld ein hadnoddau ar gyfer perllannau, rhowch gynnig ar ein Pecyn Cymorth Rheoli Perllannau (cliciwch yma ar gyfer y fersiwn Gymraeg ac yma ar gyfer y fersiwn Saesneg) a darllenwch yr adroddiad Perllan dros Gymru yn y Gymraeg neu Saesneg.

Os ydych yn barod i gael eich ystyried ar gyfer y cymorth Perllannau Cymunedol Cynhyrchiol hwn, cyflwynwch gais drwy gwblhau’r ffurflen hon

rgs_partners_banner_2_lines_4.png

Ariennir y prosiect hwn gan Lywodraeth Cymru a’r Undeb Ewropeaidd drwy’r Gronfa Datblygu Cymunedau Gwledig fel rhan o Raglen Datblygu Gwledig 2104–2020 Llywodraeth Cymru.

 

Events

Includes our own training events and workshops, and selected events and training run by organisations in the sector we think might be relevant. We aim to share the buzz and keep you informed.